Xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình: Điều kiện, hồ sơ và thủ tục mới nhất 2026

Xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình là bước quan trọng giúp cá nhân, gia đình hợp thức hóa hoạt động buôn bán, kinh doanh tại nhà và yên tâm phát triển lâu dài.

Tuy nhiên, hồ sơ cần chuẩn bị gồm những gì, nộp ở đâu và quy trình thực hiện ra sao? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình, điều kiện đăng ký, thời gian giải quyết và những chi phí cần lưu ý theo quy định mới nhất năm 2026.

Giấy phép kinh doanh hộ gia đình là gì?

Giấy phép kinh doanh hộ gia đình là cách gọi phổ biến của người dân khi đề cập đến Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh. Đây là văn bản pháp lý do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp cho cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình có nhu cầu tổ chức hoạt động kinh doanh theo mô hình hộ kinh doanh.

Theo tìm hiểu của pressbistro.com,  Nghị định 168/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, hộ kinh doanh được thành lập bởi một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình. Trường hợp nhiều thành viên cùng đăng ký, các thành viên phải ủy quyền bằng văn bản cho một người làm chủ hộ kinh doanh.

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh ghi nhận những thông tin cơ bản như:

• Tên hộ kinh doanh.

• Địa chỉ trụ sở kinh doanh.

• Thông tin chủ hộ kinh doanh.

• Ngành, nghề kinh doanh.

• Vốn kinh doanh và các thông tin đăng ký liên quan.

Đặc biệt, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế. Tuy nhiên, đây không phải là giấy phép kinh doanh đối với các ngành, nghề có điều kiện. Nếu hoạt động trong lĩnh vực thuộc danh mục kinh doanh có điều kiện, chủ hộ vẫn phải đáp ứng và duy trì đầy đủ các yêu cầu pháp lý chuyên ngành.

Việc hiểu đúng về loại giấy tờ này sẽ giúp cá nhân và gia đình lựa chọn hình thức đăng ký phù hợp, tránh nhầm lẫn giữa thủ tục đăng ký hộ kinh doanh và các giấy phép hoạt động chuyên ngành.

Những ai cần xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình?

Không phải mọi hoạt động buôn bán nhỏ lẻ đều bắt buộc đăng ký hộ kinh doanh. Tuy nhiên, đối với những cá nhân hoặc gia đình có hoạt động kinh doanh thường xuyên, ổn định, việc đăng ký là cần thiết để bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.

Một số mô hình kinh doanh phổ biến thường lựa chọn hình thức hộ kinh doanh gồm:

• Cửa hàng bán lẻ: Tạp hóa, quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng, thực phẩm…

• Dịch vụ ăn uống: Quán ăn, quán cà phê, tiệm bánh, cửa hàng đồ uống.

• Dịch vụ cá nhân: Tiệm tóc, làm đẹp, sửa chữa, giặt là.

• Kinh doanh tại nhà: Bán hàng trực tuyến, sản xuất và phân phối sản phẩm quy mô gia đình.

• Sản xuất thủ công: Cơ sở làm đồ handmade, sản phẩm truyền thống, hàng thủ công mỹ nghệ.

Theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, một số trường hợp như hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối; người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, thời vụ hoặc làm dịch vụ có thu nhập thấp có thể không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh ngành, nghề có điều kiện. Mức thu nhập thấp do UBND cấp tỉnh quy định.

Vì vậy, trước khi tiến hành đăng ký giấy phép kinh doanh hộ gia đình, bạn nên xác định rõ loại hình hoạt động, quy mô và ngành nghề kinh doanh để lựa chọn hình thức phù hợp.

Điều kiện xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình

Để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, người thành lập cần đáp ứng một số điều kiện theo quy định hiện hành.

Điều kiện về chủ thể đăng ký

Theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật, được quyền thành lập hộ kinh doanh.

Một số trường hợp không được quyền thành lập hộ kinh doanh gồm:

• Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị tạm giam.

• Người đang chấp hành hình phạt tù.

• Người đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc.

• Người đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.

• Các trường hợp khác không được quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, mỗi cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc.

Điều kiện về ngành, nghề kinh doanh

Hộ kinh doanh được quyền hoạt động trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm.

Đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, chủ hộ cần đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuyên ngành trước khi hoạt động. Chẳng hạn, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ lưu trú hoặc một số lĩnh vực chăm sóc sức khỏe có thể cần thêm giấy chứng nhận, giấy phép hoặc điều kiện chuyên biệt.

Điều kiện về tên và địa chỉ kinh doanh

Tên hộ kinh doanh phải bao gồm hai thành tố theo thứ tự:

• Cụm từ “Hộ kinh doanh”.

• Tên riêng của hộ kinh doanh.

Tên riêng có thể sử dụng chữ cái tiếng Việt, các chữ F, J, Z, W, chữ số và ký hiệu phù hợp. Không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục.

Địa chỉ trụ sở cần được xác định rõ ràng theo địa giới hành chính tại Việt Nam. Đây là địa chỉ liên lạc chính thức để cơ quan quản lý nhà nước liên hệ với hộ kinh doanh.

Hồ sơ xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình gồm những gì?

Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình đăng ký diễn ra thuận lợi, hạn chế việc phải bổ sung hoặc chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần.

Theo Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký thành lập hộ kinh doanh bao gồm:

Đối với hộ kinh doanh do một cá nhân thành lập

• Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh theo mẫu quy định.

Đối với hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình cùng thành lập

• Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.

• Bản sao văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh. Văn bản này phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Trường hợp chủ hộ ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục đăng ký, hồ sơ cần bổ sung giấy tờ ủy quyền tương ứng theo quy định tại Điều 93 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Lưu ý: Người đăng ký cần kê khai chính xác thông tin cá nhân, tên hộ kinh doanh, địa chỉ trụ sở, ngành nghề và các nội dung liên quan. Việc kê khai hồ sơ phải bảo đảm tính trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Thủ tục xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình chi tiết

Đây là nội dung được nhiều người quan tâm khi có ý định mở cửa hàng hoặc bắt đầu hoạt động kinh doanh độc lập. Nhìn chung, thủ tục xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình không quá phức tạp nếu người đăng ký chuẩn bị đầy đủ thông tin và thực hiện đúng trình tự.

Bước 1: Chuẩn bị thông tin đăng ký

Trước tiên, bạn cần xác định những thông tin cơ bản của hộ kinh doanh, bao gồm:

• Tên hộ kinh doanh dự kiến đăng ký.

• Địa chỉ trụ sở.

• Ngành, nghề kinh doanh chính và các ngành nghề liên quan.

• Vốn kinh doanh.

• Thông tin cá nhân của chủ hộ.

Việc chuẩn bị kỹ những thông tin này giúp hạn chế sai sót trong quá trình kê khai và tránh phải điều chỉnh hồ sơ sau khi nộp.

Bước 2: Hoàn thiện hồ sơ đăng ký

Người thành lập hộ kinh doanh điền đầy đủ thông tin vào Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh theo mẫu hiện hành.

Nếu hộ kinh doanh do các thành viên gia đình cùng thành lập, cần chuẩn bị thêm văn bản ủy quyền hợp lệ để xác định người đại diện làm chủ hộ.

Trước khi nộp, nên kiểm tra lại toàn bộ thông tin về tên, địa chỉ, ngành nghề và thông tin chủ hộ để bảo đảm tính thống nhất.

Bước 3: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền

Sau khi hoàn thiện hồ sơ, người đăng ký tiến hành nộp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở.

Hiện nay, có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:

• Nộp trực tiếp: Đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã để nộp hồ sơ.

• Nộp qua dịch vụ bưu chính: Gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền.

• Nộp trực tuyến: Thực hiện thủ tục qua hệ thống đăng ký hộ kinh doanh trực tuyến theo hướng dẫn.

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, người thành lập hộ kinh doanh cũng có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi đặt trụ sở. Việc giải quyết hồ sơ do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở thực hiện.

Bước 4: Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý hồ sơ

Sau khi tiếp nhận, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và các điều kiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.

Nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ yêu cầu, cơ quan có thẩm quyền tiến hành cấp giấy chứng nhận.

Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, người đăng ký sẽ nhận được thông báo bằng văn bản, trong đó nêu rõ lý do và nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

Bước 5: Nhận Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh

Khi hồ sơ được chấp thuận, chủ hộ nhận Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh dưới dạng bản giấy hoặc bản điện tử theo hình thức đăng ký.

Sau khi được cấp giấy chứng nhận, hộ kinh doanh có thể tiến hành hoạt động theo nội dung đăng ký, trừ trường hợp kinh doanh ngành, nghề có điều kiện cần đáp ứng thêm các yêu cầu pháp lý chuyên ngành.

Đăng ký giấy phép kinh doanh hộ gia đình mất bao lâu?

Thời gian giải quyết hồ sơ là vấn đề được nhiều người quan tâm khi chuẩn bị mở cửa hàng hoặc bắt đầu hoạt động kinh doanh.

Theo khoản 3 Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh nếu hồ sơ đáp ứng đủ điều kiện.

Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan tiếp nhận phải thông báo bằng văn bản về lý do và yêu cầu sửa đổi, bổ sung trong thời hạn nêu trên.

Như vậy, thời gian giải quyết theo quy định là 03 ngày làm việc. Trên thực tế, thời gian hoàn tất thủ tục có thể kéo dài hơn nếu người đăng ký cần chỉnh sửa, bổ sung giấy tờ hoặc thông tin chưa chính xác.

Chi phí xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình là bao nhiêu?

Chi phí đăng ký hộ kinh doanh là một trong những nội dung cần tìm hiểu trước khi bắt đầu hoạt động kinh doanh.

Theo quy định về phí và lệ phí, mức thu lệ phí đăng ký hộ kinh doanh do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định căn cứ quy định pháp luật hiện hành.

Vì vậy, không có một mức lệ phí thống nhất áp dụng cho tất cả địa phương trên cả nước. Chi phí có thể khác nhau tùy theo nơi đăng ký và hình thức thực hiện thủ tục.

Ngoài lệ phí đăng ký, người thành lập hộ kinh doanh có thể phát sinh một số khoản chi phí khác như:

• Chi phí công chứng hoặc chứng thực văn bản ủy quyền (nếu có).

• Chi phí sử dụng dịch vụ hỗ trợ đăng ký hộ kinh doanh (nếu thuê đơn vị thực hiện).

• Chi phí xin giấy phép hoặc đáp ứng điều kiện kinh doanh chuyên ngành đối với lĩnh vực có điều kiện.

Để biết mức lệ phí chính xác, bạn nên kiểm tra quy định tại địa phương hoặc tra cứu thủ tục đăng ký hộ kinh doanh trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia trước khi nộp hồ sơ.

Lời kết

Xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình là bước khởi đầu quan trọng để mỗi cá nhân, gia đình xây dựng hoạt động kinh doanh bài bản, minh bạch và đúng quy định pháp luật. Khi nắm rõ điều kiện, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng thủ tục xin giấy phép kinh doanh hộ gia đình, quá trình đăng ký sẽ trở nên đơn giản, tiết kiệm thời gian hơn.

Đừng quên theo dõi chuyên mục Kinh doanh để cập nhật thêm những kiến thức hữu ích về pháp luật, quản lý, khởi nghiệp và vận hành hoạt động kinh doanh hiệu quả.